Komu można przekazać 1,5% podatku?
Określenie „1 procent podatku” nadal jest powszechnie używane, ale obecnie podatnik może przekazać uprawnionej organizacji 1,5% należnego podatku. Zmiana obowiązuje od 2023 r. i dotyczy rozliczeń począwszy od zeznań za 2022 r. Nie jest to dodatkowa opłata ani darowizna. Podatnik nie dopłaca tej kwoty, lecz wskazuje, do której organizacji pożytku publicznego ma trafić część podatku należnego państwu.
Otrzymać odpis może organizacja mająca status organizacji pożytku publicznego, czyli OPP, i znajdująca się w wykazie podmiotów uprawnionych do otrzymania środków za konkretny rok podatkowy. Sam status OPP nie wystarczy, jeśli organizacji nie ma na aktualnej liście dla danego rozliczenia. Dlatego przed wysłaniem deklaracji warto sprawdzić zarówno numer KRS, jak i obecność organizacji w wykazie.
Podatnik może wskazać jedną wybraną OPP w zeznaniu. Może również wpisać cel szczegółowy, na przykład konkretny program lub beneficjenta, jeśli organizacja przewiduje taką możliwość. Cel szczegółowy nie jest osobną organizacją ani dodatkowym przelewem. Stanowi informację dla OPP, która może pomóc jej przypisać środki do wskazanego działania, ale nie gwarantuje, że pieniądze zostaną wydane dokładnie w określony sposób.
Jak wskazać organizację w zeznaniu PIT?
Wniosek o przekazanie 1,5% znajduje się w zeznaniu podatkowym. Można go złożyć w deklaracji papierowej albo elektronicznej, w tym za pośrednictwem usługi Twój e-PIT. W odpowiednim polu należy podać numer KRS wybranej OPP. Osoba, która chce wskazać cel szczegółowy, wpisuje go w przeznaczonym do tego miejscu. Przed zatwierdzeniem deklaracji dobrze jest upewnić się, że numer jest prawidłowy i dotyczy organizacji uprawnionej w danym cyklu rozliczeniowym.
Po złożeniu zeznania podatnik nie przekazuje pieniędzy samodzielnie. To urząd skarbowy oblicza kwotę odpisu, sprawdza spełnienie warunków i przekazuje środki na rachunek bankowy organizacji zgłoszony do urzędu. Przekazanie zależy więc między innymi od prawidłowego wskazania OPP, aktualności jej rachunku oraz terminowego uregulowania należnego podatku.
W przypadku rozliczenia PIT za 2025 r. podatnik może wskazać OPP uprawnioną do otrzymania odpisu w 2026 r. W tym cyklu należny podatek trzeba zapłacić w pełnej wysokości najpóźniej do 30 czerwca 2026 r. Do tej samej daty organizacje mają zgłosić aktualny rachunek bankowy. Brak terminowej zapłaty podatku może sprawić, że środki nie zostaną przekazane wskazanej organizacji.
Od czego zależy wysokość odpisu?
Kwota 1,5% jest obliczana od należnego podatku, a nie od dochodu, przychodu ani kwoty zwrotu. Jej wysokość zależy więc od indywidualnego rozliczenia. Im niższy podatek należny, tym mniejszy odpis; przy wyższym podatku kwota przekazywana OPP odpowiednio rośnie.
Przykładowo, jeśli należny podatek wynosi 4 000 zł, 1,5% tej kwoty to 60 zł. To wyłącznie ilustracja matematyczna. Rzeczywisty odpis jest obliczany na podstawie wartości wykazanych w konkretnej deklaracji i zgodnie z zasadami rozliczenia. Nie należy wyliczać go od kwoty dochodu ani zakładać, że odpowiada części otrzymanego zwrotu.
Warto odróżnić samo zadeklarowanie odpisu od pieniędzy faktycznie przekazanych organizacji. Statystyki mogą opisywać liczbę podatników, którzy wskazali OPP, sumę środków przekazanych przez administrację albo przychody organizacji z tego tytułu. Są to różne wskaźniki, które mogą dotyczyć innych etapów i okresów rozliczeniowych.
Dlaczego warto sprawdzić dane organizacji?
Wybór OPP decyduje o tym, do której organizacji trafi część należnego podatku. Przed wpisaniem KRS warto sprawdzić, czy podmiot znajduje się w wykazie uprawnionych do otrzymania odpisu za dany rok. Znaczenie ma również poprawność numeru oraz to, czy organizacja zgłosiła aktualny rachunek bankowy. Błąd w danych może utrudnić przekazanie pieniędzy albo uniemożliwić realizację wniosku.
Przy wyborze można wziąć pod uwagę obszar działania organizacji, jej aktywność i sposób informowania o wykorzystaniu otrzymywanych środków. Osoby, którym zależy na wsparciu konkretnego przedsięwzięcia, mogą wpisać cel szczegółowy, o ile OPP go przyjmuje. Warto jednak pamiętać, że decyzje o wydatkowaniu środków należą do organizacji i podlegają jej zasadom działania.
Przekazanie 1,5% nie wyklucza osobnej darowizny. Odpis podatkowy i darowizna to dwa odrębne sposoby wspierania działalności społecznej: pierwszy polega na wskazaniu OPP w zeznaniu, a druga jest dodatkową wpłatą dokonywaną przez darczyńcę. Nie należy utożsamiać ich ani traktować odpisu jako kwoty, którą trzeba dopłacić.
Jak duże środki trafiają do OPP?
Mechanizm przekazywania 1,5% utrzymuje się, a łączna wartość środków kierowanych do organizacji rośnie. W 2024 r. około 9,2 tys. OPP było uprawnionych do otrzymania odpisu, a środki z tego mechanizmu otrzymało 98,4% z nich. Dane dotyczące wartości przekazanych pieniędzy mogą się różnić zależnie od przyjętego zakresu i sposobu prezentacji.
Według danych GUS przychody OPP z 1,5% w 2024 r. przekroczyły 1,9 mld zł, co oznaczało wzrost o 24,2% wobec poprzedniego roku. W odrębnym zestawieniu Ministerstwa Finansów podano, że organizacje otrzymały łącznie 2 278,7 mln zł z rozliczeń za 2024 r. Tych wartości nie należy bezpośrednio porównywać jako równoważnych, ponieważ mogą wynikać z odmiennego zakresu lub sposobu ujęcia danych.
W doniesieniu z marca 2026 r. wskazano, że z prawa do przekazania 1,5% skorzystało 16,3 mln podatników, a średni odpis wyniósł 140 zł. W porównaniu z wcześniejszym rokiem liczba korzystających wzrosła o 9,8%, a średnia kwota o 9,2%. Dane te pokazują skalę mechanizmu, ale nie przesądzają o wysokości odpisu konkretnej osoby. Jeśli rozliczasz PIT, sprawdź aktualny wykaz OPP, wpisz prawidłowy KRS i pamiętaj, że ostateczna kwota zależy od należnego podatku oraz spełnienia warunków przekazania.
Wykorzystane materiały
- https://www.gov.pl/web/kas/kas-przypomina-co-zrobic-by-15-podatku-trafilo-do-opp-20260312
- https://www.gov.pl/web/kas/rekordowe-15-miliarda-zlotych-dla-organizacji-pozytku-publicznego
- https://podatki.gov.pl/aktualnosci/kas-przypomina-co-zrobic-by-1-5-podatku-trafilo-do-opp
- https://new.stat.gov.pl/file/112387/download?token=WJZTyw4O
- https://podatki.gov.pl/media/qmpfnh3g/informacja-za-2024-r.pdf